Dementie

Dementie is een combinatie van symptomen (syndroom) waarbij informatie wat er binnen komt in de hersenen niet goed meer wordt verwerkt. Het is een verzamelnaam voor ruim 50 ziektes, meest voorkomende en bekendste is de ziekte van Alzheimer.

Dementie herkennen

Dit de meest voorkomende volksziekte in Nederland. Gemiddeld krijgt één op de vijf mensen dementie. Op moment van schrijven heeft 270.000 mensen een vorm van dementie. In 2040 zal door de vergrijzing ongeveer een half miljoen mensen dementie hebben. Wat zijn de signalen van dementie en wat kun je er aan doen?

Herkennen van dementie kan lastig zijn, iedereen vergeet wel eens iets. Dat hoeft niet direct te betekenen dat iemand dementie heeft.

Een aantal symptomen van dementie zijn:

  • Vergeetachtigheid in steeds heftigere mate
  • de gewone dagelijkse dingen gaan moeilijker
  • het zoek raken van spullen
  • er zijn problemen met zien / zichtproblemen
  • karakter en gedrag veranderen
  • keuze maken wordt moeilijker
  • onrust in het lichaam
  • besef van tijd en plaats wordt minder
  • praten gaat minder vloeiend
  • sociale activiteiten worden minder
  • Soorten dementie

    Er zijn ongeveer vijftig ziektes die onder de noemer dementie vallen. Door niet goed meer functioneren van de hersenen gaat het verstandelijk vermogen van een persoon met dementie achteruit. Hieronder lichten we vier veel voorkomende vormen van dementie toe:

    Bij de ziekte van Alzheimer verloopt de afbraak van het eiwit bèta-amyloid in de hersenen niet goed, hierdoor zijn de zenuwcellen steeds minder goed met elkaar verbonden. Dit proces gaat langzaam en verergert de symptomen.

    Bij frontontemporale dementie (FTD) is het voorste deel van de hersenen en/of de temporaalkwab beschadigd. Deze dementie bestaat in drie vormen, afhankelijk van de symptomen.

    Bij Lewy body zijn zenuwcellen ingekapseld, hierdoor wordt de verbinding tussen de zenuwcellen verstoord. De symptomen van deze soort kunnen per dag verschillen.

    Bij vasculaire dementie zijn bepaalde hersengebieden afgestorven, vaak veroorzaakt door een gestremde bloedtoevoer door een beroerte. De symptomen hangen af van het gebied wat beschadigd is.

    Wat zijn de oorzaken van dementie?

    Er is niet bekend wat alle oorzaken van dementie zijn. Wel is gebleken als je ouder wordt, je steeds meer kans hebt om dementie te krijgen. 40% van de mensen boven de 90 jaar is dement, vaak is dementie onderdeel of gevolg van een bepaalde ziekte. Bijvoorbeeld bij Parkinson of een beroerte in de hersenen. Komt de ziekte voor in de familie dan is de kans groter op erfelijkheid. Dementie is niet 100% erfelijk, behalve als de ziekte in de familie op jongere leeftijd voorkomt (onder de 60).

    Zijn er risicofactoren?

    Dat er verhoogde risico’s zijn staat vast. Vrouwen hebben op hogere leeftijd meer kans op de ziekte van Alzheimer dan mannen. Niet alleen de leeftijd is een risicofactor, zo zijn er nog zeven andere risicofactoren. Roken, weinig lichaamsbeweging, diabetes, overgewicht, hoge bloeddruk en een depressie.
    Bij een depressie functioneert het geheugen slechter, bovendien kun je sneller last krijgen van de verschijnselen van Alzheimer. Ook bij een lage mentale activiteit kunnen de signalen eerder zichtbaar worden. Zorg daarom voor voldoende prikkels, bespeel bijvoorbeeld een muziekinstrument of doe vrijwilligerswerk.

    Omgaan met Dementie

    Het is over het algemeen erg moeilijk om met iemand om te gaan die dementie heeft. Hoe benader je iemand? Hoe ga je om met onbegrip? De personen die het dichtst bij staan krijgen hier veel mee te maken. Dit kan zorgen voor vervelende en confronterende situaties.

    Het is voor mensen met dementie steeds moeilijker om informatie snel te verwerken, ook kunnen zij zich maar op één ding tegelijk concentreren. Daarom is het goed om rustig te praten en zorg dat er oogcontact is. Probeer je eigen in te leven hoe de persoon met dementie zichzelf en zijn omgeving beleeft. Heftig reageren komt voor uit onmacht, vat dit niet persoonlijk op.

    Benadruk en geef complimenten voor de dingen die nog wel goed gaan, iedereen vindt het leuk om complimenten te krijgen. Hierdoor wordt degene minder onzeker en voelt zich prettiger. Blijf altijd de persoon met dementie betrekken bij gesprekken en sluit degene nooit uit. Ook al is het moment snel vergeten, het positieve gevoel houdt wel langer aan.
    Betuttel mensen met dementie niet, dit kan irritatie of een negatieve reactie opwekken. Ook mensen met dementie willen ook hun eigen leven leiden en eigen keuzes kunnen maken. Op deze manier kunnen ze blijven doen waar ze zich prettiger bij voelen.

    Medicatie mogelijk?

    De mogelijkheden om dementie met medicijnen te behandelen zijn nog niet erg optimistisch. Met de medicijnen welke er nu zijn kunnen alleen enkele symptomen worden verminderd. Een definitieve genezing door medicijnen zal waarschijnlijk nooit mogelijk zijn. Het uiteindelijke doel van de medicijnen is door stabilisatie of vermindering dat de patiënt zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven functioneren.